THÀNH TỰU CÁC CẢNH GIỚI TRONG TU THIỀN 

 

HT TUYÊN HÓA Khai Thị
Quyển 5
Cảnh Giới Tứ Thiền

Người tham Thiền khi nào tới được tình trạng vô ngã vô nhân tức là vào được cảnh giới Sơ Thiền, còn gọi là "Ly sanh hỷ lạc địa." Tới giai đoạn này, Thiền giả phá sự chấp trước về chúng sinh, chứng được chứng được "Thiền duyệt vi thực" và cảm thấy một niềm pháp hỷ sung mãn. Trong cảnh định này, hô hấp chấm dứt, nghĩa là không thở ra, không thở vào, Thiền giả vui sướng một cách đặc biệt. Loại khoái lạc này rất kỳ diệu không thể diễn tả được, tóm lại người thường không có được khoái lạc đó.

Trong cảnh Nhị Thiền, còn gọi là "Định sinh hỷ lạc địa" Thiền giả cảm thấy một niềm hỷ lạc tột cùng. Thiền giả ngồi tại chỗ, chẳng ăn, chẳng uống, mạch không còn đạp nữa, giống như người đã chết, nhưng ý niệm vẫn còn, biết là mình đương tĩnh tọa.

Trong cảnh định của Tam Thiền, hay còn gọi là "Ly hỷ diệu lạc địa", Thiền giả lìa bỏ Thiền duyệt vi thực, lìa cả sự khoái lạc sung mãn về pháp hỷ, chứng được một sự khoái lạc vi diệu, không có gì tả được, hoàn toàn chẳng thể nghĩ bàn. Trong cảnh giới này, các niệm đều dừng lại, một niệm cũng chẳng dấy lên. Có câu nói:
Nhất niệm bất sanh toàn thể hiện
Lục căn hốt động bị vân già.
Tạm dịch:
Một niệm chẳng sinh toàn thể hiện,
Sáu căn hốt động bịt vân già.

Tứ Thiền còn gọi là "Xả niệm thanh tịnh địa" là một cảnh giới trong đó không những các niệm dừng lại mà chúng còn bị buông xả hết. Lúc ấy Thiền giả đạt đến một trạng thái thanh tịnh phi thường và sự khoái lạc cũng phi thường vi diệu. Tuy nhiên, cảnh giới của tứ Thiền vẫn là cảnh giới phàm phu, chưa phải là chứng quả, Thiền giả chớ quá tự hào. Giai đoạn chứng quả thì hãy còn xa lắm, Thiền giả phải cố gắng tham, tiếp tục tham ngẫm, dấn bước thêm nữa mới đến được cảnh giới của "Năm Cõi Trời Bất Hoàn hay Ngũ Bất Hoàn Thiên ", ở đây mới là nhập vào dòng thánh.
Xưa có Tỳ kheo Vô Văn (Tỳ kheo Vô Văn tức là vị Tỳ- kheo không hiểu biết, không có học hỏi (unlearned Bikshu) đến được cảnh giới Tứ Thiền này, lầm tưởng mình đã chứng quả, nên đi tới đâu cũng tự khoe như vậy. Bởi chưa thấu triệt Phật Pháp nên mới nói lời vọng ngữ, thành kết quả bị đọa địa ngục Vô gián. (Nguồn: Facebook Palmlien)